Όταν εκφέρεται η λέξη παράδοση, τότε συνειρμικά στο μυαλό μας, αποτυπώνεται μια φολκλορικού τύπου έκφραση με επίκεντρο το παρελθόν (κατασκευασμένο ή μη). Στην πραγματικότητα, όμως, η έννοια της παράδοσης (traditionalism) δεν είναι τίποτε άλλο παρά η μακραίωνη πάλη για τη διατήρηση της πίστης σε έννοιες που η νεωτερική προδιάθεση απορρίπτει. Η παράδοση αντλεί τη δυναμική της κυρίως από μύθους και δοξασίες που ενεργοποιούν το συλλογικό ασυνείδητο μιας κοινότητας. Μέσα από αυτές τις παραδόσεις ερμηνεύεται και ο κόσμος στο σύνολό του ως ζωντανό κύτταρο.
Η δυτική παράδοση ξεκινά από τους Προσωκρατικούς φιλοσόφους και τον Πυθαγόρα και καταλήγει στους Γεώργιο Πλήθωνα Γεμιστό, τον Νίτσε, τον Σοπενχάουερ, τον Γκαίτε, τον Ρενέ Γκενόν, τον Όσβαλντ Σπένγκλερ και τον Ιούλιο Έβολα. Όλοι οι προαναφερθέντες φιλόσοφοι ανήκουν στην παραδοσιοκρατική αντίληψη της ιστορίας, γιατί συνέλαβαν το υπαρξιακό νόημα ως μια μορφή υπερβατικής αρχής. Όταν το νόημα αυτό απωλέσει τον σκοπό του τότε έρχεται η παρακμή ενός πολιτισμού ως μια κυκλική αλληλουχία που πιστοποιεί την αδράνεια του πνεύματος. Σύμφωνα με τον Ρενέ Γκενόν, η δυτική παράδοση ανήκει στην περίοδο της μεσαιωνικής και προμεσαιωνικής Ευρώπης, στην οποία η Δύση είχε μεταφυσικές αρχές. Ως αποτέλεσμα, η ιεραρχία λειτούργησε ως μοχλός της φυσικής αρμονίας και της οργανικότητας. Με την επικράτηση του ορθολογισμού, η παράδοση από πνεύμα μετατράπηκε σε αντικείμενο παρελθολοντολογικής λαγνείας και όχι υπαρξιακής κρίσης.
Σήμερα η Δύση (με το συγκεκριμένο όρο εννοούμε την Ευρώπη), αντιμετωπίζει κυρίως κρίση πνευματικής φύσης, και δευτερευόντως, οικονομικής. Η έλλειψη οράματος και συλλογικής βούλησης οδηγεί την Ευρώπη πολιτισμικά σε μια αποτελμάτωση, η οποία θεωρητικά ερμηνεύεται ως παρακμή, στην πράξη όμως αποτελεί μια πραγματική απειλή που προέρχεται εκ των έσω. Τα ιδεολογήματα που ποινικοποιούν τα έθνη και τις παραδόσεις τους είναι παράγωγα του νεωτερισμού, οι ρίζες του οποίου ανάγονται στον 18ο και τον 19ο αιώνα. Η Ανατολή, από την άλλη, ούσα βραδύκαυστη ιστορικά, συγχωνεύει πολλές παραδόσεις, με αποτέλεσμα την επικράτηση της πρωτίστως σε πολιτισμικό και κατ’ επέκταση σε γεωπολιτικό επίπεδο. Παρότι και στην Ανατολή συναντάται μια σύγκρουση παραδόσεων (ινδουιστικών, ισλαμικών και βουδιστικών), παρατηρούμε τη μετατροπή της γεωγραφικής αυτής έκτασης σε μια περιοχή επικράτησης απέναντι σε μια Δύση, υποχωρητική ως προς τις αξίες της.
Στην πολιτική του σήμερα απουσιάζει η υπενθύμιση της σημασίας του πνεύματος και της πίστης σε κάτι υπερβατικό. Ποιος λαός της Ευρώπης σήμερα πιστεύει σε κάτι μεγάλο ή σε μια υπερβατική αρχή; Ποιος ηγέτης της Ευρώπης σήμερα είναι διατεθειμένος να υπενθυμίσει στο λαό του ότι ηγεσία δεν σημαίνει διακυβέρνηση, αλλά καθήκον και αυτοθυσία; Ποιος πολιτικός οργανισμός, ο οποίος λαμβάνει αποφάσεις για απρόσωπες πολυεθνικές θα αγωνιζόταν για την ανεξαρτησία των ευρωπαϊκών λαών; Ουδείς! Και η διαπίστωση αυτή πηγάζει από τη ζώσα πραγματικότητα της Ευρώπης, η οποία έχει χάσει τον προσανατολισμό της, πρωτίστως πνευματικά, και σε δεύτερη φάση πολιτικά.
Συνεπώς, μια ευρωπαϊκή αναγέννηση θα επέλθει μόνο όταν η Ευρώπη επιστρέψει σε παραδόσεις, οι οποίες της υπενθυμίζουν ποια είναι πνευματικά και ποιες είναι οι δυνατότητές της. Μόνο όταν το πνεύμα επικρατήσει της ύλης θα υπάρξει και ο πραγματικός εκσυγχρονισμός, ο οποίος θα είναι μεταμοντέρνος, γιατί θα αμφισβητεί την νεωτερικότητα και θα αντλεί δύναμη για το μέλλον από την παράδοση. Εν ολίγοις, η παράδοση δεν αποτελεί εγκλωβισμό, αλλά πνευματική υπόθεση ενός έθνους και ενός πολιτισμού, προκειμένου να συνεχίσει να υπάρχει και να πορεύεται με βάση τη δική του αυτογνωσία μέσα στις όποιες εποχές έλθουν. Ας μη ξεχνάμε, πως η ιστορική πορεία δεν είναι γραμμική, αλλά έχει κυκλική μορφή.
Η εθνικιστική οπτική της παράδοσης είναι η μακροπρόθεσμη πορεία του έθνους και όχι απαραίτητα μια διατήρηση κάποιου συστήματος ως ενιαίο σύνολο. Άλλωστε, η ίδια η παράδοση δεν είναι ούτε εγκλωβισμός εντός μιας δύσκαμπτης αρχής, ούτε κάποια αφηρημένη έννοια. Είναι μια ζωντανή μορφή επανάστασης απέναντι στο φαινομενικά προοδευτικό, που στην ουσία συνιστά την πραγματική οπισθοδρόμηση, καθώς το πνεύμα υποβαθμίζεται και ο υλισμός γεννά τον ατομικισμό, ο οποίος μεταβάλλει τον άνθρωπο σε άτομο και τον
αποξενώνει από την πατρίδα του. Εν κατακλείδι, ο εθνικισμός αντιλαμβάνεται την παράδοση ως κάτι μεταμοντέρνο και κυρίως, ως κάτι βαθιά ριζοσπαστικό, καθώς η ίδια η παράδοση, ως στάση ζωής, οριοθετεί τη μελλοντική ύπαρξη του ανθρώπου με βάση τα χαρακτηριστικά που κυριαρχούν στην κοινότητά του.
